|
|
|
ระยะเวลา/สถานที่ในการประกอบพิธีกรรม |
|
พิธีกรรมรำผีโรง
เป็นพิธีกรรมที่จัดทำขึ้นสำหรับทุกคนในครอบครัว
ซึ่งอาจจะจัดขึ้นทุก ๔ ปี
หรือสุดแท้แต่บุคคลในครอบครัวนั้นๆ
จะมีการดำเนินชีวิตที่มีความสุขหรือเกิดเหตุการณ์ที่มีเรื่องราวทำให้ไม่สบายกายไม่สบายใจเกิดอันตรายขึ้นกับบุคคลในครอบครัวผู้เป็นหัวหน้าครอบครัวก็จะจัดตั้งพิธีกรรมรำผีโรงขึ้นเพื่อขจัดปัดเป่าความทุกข์ให้หมดสิ้นไป
โดยจะจัดในช่วงเดือนหก |
| |
|
สถานที่ประกอบพิธีกรรมรำผีโรง
จะเป็นบ้านของพ่อแม่
(บรรพบุรุษ)ของแต่ละตระกูลโดยแต่ละตระกูลจะประกอบพิธีไม่พร้อมกันแล้วแต่ความพร้อม
เมื่อปีนี้ทำพิธีแล้วจะต้องเว้น๓ปี
จึงจะทำพิธีอีกได้
การที่ไม่ประกอบพิธีทุกปีก็อาจจะเนื่องมาจากพิธี
มีค่าใช้จ่ายสูงและเครื่องประกอบพิธีมากต้องมีการรวมบรรดาญาติพี่น้องทั้งตระกูลและร่วมกันออกเงินค่าเครื่องประกอบพิธีกรรม |
| |
| |
|
อุปกรณ์ประกอบพิธีกรรม |
|
รำผีโรง
จะต้องมีการตั้งโรงประกอบพิธีกรรม
ต้องใช้เวลาในการจัดเตรียมให้พร้อมล่วงหน้ามีการทำขนมและเครื่องเซ่น
๑ วัน ก่อนวันงาน วันรุ่งขึ้น
จึงจะจัดพิธีรำผีโรง
เมื่อประกอบพิธีเสร็จสิ้นแล้วจะต้องรื้อโรงพิธีกรรมให้เรียบร้อยในวันนั้น
เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่วงศ์ตระกูล
อุปกรณ์เครื่องใช้ที่ประกอบพิธีจะถูกเก็บไว้ในห้องเก็บของของบรรพบุรุษ
ห้ามมิให้นำออกมาใช้จนกว่าจะถึงเวลาที่จะประกอบพิธีเท่านั้น |
| |
| |
|
อุปกรณ์ในการไหว้ครู |
|
ประกอบด้วย ดอกไม้ ธูป เทียน
ขันน้ำมนต์ และเงิน ๑๙๙ บาท
เครื่องบูชาครู
|
| |
|
เครื่องเซ่นไหว้
|
|
ประกอบด้วย แป้งหอม กล้วย
มะพร้าว กรรไกร แป้ง น้ำอบ เหล้า
ข้าวตอก มีดดาบ ๑ คู่ กระจก หวี
แป้งแต่งหน้า ใบหว้า ๒ กำ สายสิญจน์
หมาก กระถางธูป คัมภีร์ พลู และสีเสียด |
| |
| |
|
อุปกรณ์ในพิธีรำผีโรง |
|
๑.
ไม้คันหลาว |
(ใช้สำหรับรักษาคนไข้ ,
ปัดรังควาน) |
|
๒.
ธนู |
(ใช้สำหรับล่าสัตว์ออกป่า) |
|
๓.
สะบ้า |
(ใช้สำหรับเล่นทอยสะบ้า) |
|
๔.
ลูกข่าง |
(ใช้สำหรับโยน)
ทั้งสะบ้าและลูกข่างทำจากต้นกล้วยสำหรับ
เมียหลวงและเมียน้อยมาเล่นทะแยมอญ |
|
๕.
ขนมที่ใช้ในพิธี |
ได้แก่ ขนมบัวลอย
ขนมต้มแดง ขนมต้มขาว
ขนมรูปเสมา และอื่นๆ
ทั้งหมด ๑๐๘ อย่าง |
|
๖.
ไม้ท่อเรือ |
(ใช้ค้ำเรือขณะลอยแพ) |
|
๗.
ไม้ขอ |
(ใช้สำหรับดึงช้าง) |
|
๘.
หอก
|
(ใช้สำหรับค้ำเรือ) |
|
๙.
ไม้พาย |
(ใช้ค้ำเรือ สำหรับลอยแพ) |
|
๑๐.
กรับ |
ทำจากไม้ไผ่ลำยาวประมาณ ๑
เมตร ครึ่งผ่ากลาง
คอยให้จังหวะเวลารำ |
|
๑๑. ผ้าขาว สไบแดง
และผ้าถุงแดง
(ใช้แต่งกายในการแสดงรำผีโรง) |
|
๑๒. แหวานพลอยแดง |
(เป็นแหวนต้นตระกูลใช้สวมใส่ขณะแสดงรำผีโรง) |
|
|
|
|
เครื่องดนตรีและเพลงที่ใช้ในการประกอบพิธีกรรม
|
|
การทำพิธีรำผีโรง จะใช้เครื่องดนตรีประกอบ
คือ ปี่พาทย์มอญประกอบด้วยเครื่องดนตรี
ดังนี้ |
|
๑.
ฆ้องวงเล็ก |
ใช้บรรเลงเนื้อเพลง |
|
๒.
กระจังโหม่ง |
เป็นเครื่องประกอบจังหวะ |
|
๓.
ฆ้องวงใหญ่ |
บรรเลงเนื้อเพลง (ทำนองหลัก) |
|
๔.
ระนาดเอก |
ใช้บรรเลงทำนอง แปล
ทำนองจากฆ้องวงใหญ่ |
|
๕.
ปี่มอญ |
บรรเลงโหยหวน
ทำให้เกิดความไพเราะ |
|
๖.
เปิงบางดอก |
เป็นเครื่องหนัง
บรรเลงเป็นจังหวะ |
|
๗.
กลองทัด |
เครื่องกำกับจังหวะหน้าทับ |
|
๘.
ตะโพนมอญ |
ใช้กำกับจังหวะหน้าทับ |
|
๙.
ตะโพนไทย |
ใช้กำกับจังหวะหน้าทับ |
|
๑๐.
ฉาบใหญ่ |
ใช้เป็นเครื่องประกอบจังหวะ |
|
๑๑.
ฉาบเล็ก |
ใช้ตีขัดจังหวะให้เกิดความสนุกสนาน |
|
๑๒. กรับ |
ใช้เป็นเครื่องประกอบจังหวะ |
|
๑๓. ปี่พาทย์มอญ
บรรเลงเนื้อเพลง |
|
|
เพลงที่ใช้ประกอบในการร่ายรำคือเพลง
“ทะแยมอญ”
|
|
|
|
|
|
|
|
รำผีโรง
มอญบางขันหมาก หน้า ๓
>> |