|
ชาวมอญโดยทั่วไปในประเทศไทยมีประเพณีปฏิบัติครบทั้งสิบสองเดือนเช่นเดี่ยวกับชาวมอญตำบลบางขันหมาก
มีข้อสังเกตประการหนึ่งของวิธีศึกษาประเพณีในรอบสิบสองเดือน |
|
|
|
เดือนอ้าย [ธันวาคม]
ไม่ปรากฎประเพณีเป็นการเฉพาะแต่ชาวมอญจะออกหาปลานำมาประกอบอาหารและถนอมอาหารเก็บไว้
อาทิ ปลาเค็ม ปลาย่าง ปลาส้ม ปลาจ่อม
เอาไว้รับประทานในฤดูเก็บเกี่ยว
ชาวมอญบางขันหมากที่เป็นผู้หญิงนิยมยกยอขนาดเล็กหาปลาในแอ่งน้ำตื้น
ๆ
และใช้ชนางช้อนกุ้งนอกจากนี้ยังนิยมใช้สุ่มและเบ็ดหาปลาอีกด้วย
เครื่องมือหาปลาที่กล่าวมานี้ไม่เป็นที่นิยมของผู้ชาย |
|
|
|
เดือนยี่-สาม [มกราคม
- กุมภาพันธ์]
เป็นฤดูเก็บเกี่ยวซึ่งจะมีประเพณีรับขวัญแม่โพสพ
โดยนำรวงข้าวจัดเป็นรูปร่างคล้ายโคมห้อยแล้วปักไว้บนกองข้าวเปือกในยุ้งข้าว
ประเพณีลงแขกเกี่ยวข้าวยังพอมีปรากฏอยู่บ้าง
นอกจากปลูกข้าวพันธุ์เบาแล้ว
ชาวมอญยังนิยมปลูกข้าวเหนียวเอาไว้สำหรับทำขนมบ้างเล็ก ๆ น้อย
ๆ |
|
|
|
เดือนสี่ [มีนาคม]
เป็นประเพณีเดินทางไปนมัสการรอยพระพุทธบาทที่จังหวัดสระบุรี
โดยการเดินเท้าและมีเกวียนบรรทุกสัมภาระจำเป็นและของสำหรับตักบาตรในวันขึ้น
๑๕ ค่ำ เดือน ๔ |
|
|
|
เดือนห้า [เมษายน]
สงกรานต์ เมื่อเสร็จสงกรานต์มีการเล่นผีต่างๆ |
|
|
|
เดือนหก-เจ็ด [พฤษภาคม
- มิถุนายน]
เป็นฤดูที่ต้องออกไถนา
ชาวมอญบางขันหมากจะเริ่มทำการเลี้ยงผีเรือนหรือผีโรงตามแต่ตระกูลต่าง
ๆ จะนัดแนะกัน |
|
|
|
เดือนแปด [กรกฎาคม]
เป็นฤดูน้ำหลาก ชาวบ้านเข้าวัดถือศีล |
|
|
|
เดือนเก้า [สิงหาคม]
ทำบุญกระจาดเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษ โดยการนำผลไม้
อาทิ ส้มโอ กล้วย อ้อย หอม กระเทียม กะปิ ข้าวสาร
ฯลฯ ใส่ชะลอมไปถวายพระในวันขึ้น ๑๕ ค่ำ
นอกจากนี้จะเตรียมสานกระบุง ตระกร้า อีดูด อีตุ้ม
อีจู้ ลัน ฯลฯ ซึ่งเป็นเครื่องมือหาปลาเตรียมไว้ |
| |
|
เดือนสิบ [กันยายน]
ขึ้น ๑๕ ค่ำ ชาวมอญบางขันหมากจะทำบุญตักบาตรน้ำผึ้ง
และน้ำตาลทรายขาวในวัดของตนเอง |
|
ครั้นสิ้นเดือนสิบแรม ๑๕ ค่ำ จะเป็นเทศกาลทำบุญสารท
ชาวมอญบางขันหมากแทบทุกครัวเรือนจะตระเตรียมข้าวของขึ้นเองทุกขั้นตอน
เริ่มตั้งแต่ตำข้าวเม่า คั่วข้าวตอก
จนกระทั่งกวนกระยาสารทเมื่อถึงวันทำบุญสารทจะตัดธงเป็นรูปต่าง
ๆ อย่างสวยงามประดับของถวายพระอย่างงดงาม |
| |
|
เดือนสิบเอ็ด [ตุลาคม]
เทศกาลออกพรรษา ชาวมอญจะทำสำรับกับข้าวไปถวายเพลพระ
ฟังเทศน์มหาชาติ และเริ่มประเพณีทอดกฐิน
ผ้าป่าและร่วมงานชักรูปเหมือนหลวงปู่ทอกรัก สุวรรณสาโร
วัดอัมพวัน |
|
|
|
เดือนสิบสอง [พฤศจิกายน]
ในเทศกาลลอยกระทง
ชาวมอญบางขันหมากมีประเพณีร่วมแรงกันตามหมู่บ้านต่างๆ
ประดิษฐ์กระทงใบใหญ่ถวายพระแม่คงคา
เพื่อขอขมาต่อพระแม่คงคาที่ตนได้กระทำให้แม่น้ำลำคลองสกปรก
อาทิ ทิ้งขยะของเสียต่างๆ หรือแม้แต่การขับถ่ายอุจจาระ
ปัสสาวะลงในแม่น้ำลำคลอง |
|
|
|
|
|
เมียะเรียะโหม่ว์เจ้ตเหอะเทาะห์ซะมาว
|
|
เมียะนิห์เจ้ตเหอะเทาะห์เกี้ยะกาว |
|
ของหอมแท้ไม่ทิ้งกลิ่น |
|
คนจริงไม่ทิ้งชาติตระกูล |
|
|
 |